Inloggen
Winkelmandje
NederlandsNederlands

Lawines en lawineveiligheid

Geplaatst op 20-10-2020 door Roland


In het wintersportseizoen hoor je altijd berichten over skiërs en snowboarders die buiten de piste verrast worden door lawines en daarbij helaas vaak niet meer tijdig bevrijd kunnen worden. Het voelt soms tegenstrijdig, de verse laag sneeuw die er zo vredig bij ligt in de winterzon kan ook zo dodelijk zijn. Deze verse lagen poeder hebben ook een enorme aantrekkingskracht op veel skiërs en snowboarders, niet in de minste plaats omdat je buiten de piste minder andere skiërs tegenkomt en op plekken komt waar de piste niet komt, genieten van de backcountry! Je bewegen in deze sneeuw is je bewegen in een compleet andere wereld, een backyard die erom vraagt om verkend te worden en weer hele andere vaardigheden van je vraagt.
 

Jaarlijks komen er gemiddeld 100 mensen om door lawines in de Alpen. Maar zijn die onfortuinlijke skiërs nou zo onfortuinlijk of onverstandig? Het blijft altijd gevaarlijker om buiten de piste te skiën dan erop, maar het grootste gevaar neem je weg door verstandig buiten de piste te gaan. Als we dit weten moet we nog nadenken over hoe we verstandig buiten de piste kunnen gaan. We geven hier informatie over de soorten lawines en de lawine-uitrusting die momenteel verkrijgbaar is bij de wintersportspecialist of bij een outdoor speciaalzaak.

Welke soorten Lawines 

De Schneebrett lawine is een lawine waarbij de bovenste sneeuwlaag niet goed hecht aan de laag die eronder zit. Als deze laag getriggerd word door bijvoorbeeld een skiër zal deze laag als een soort plank (‘brett’) gaan schuiven of glijden. Deze plank kan ook uit meerdere lagen bestaan. Vaak als het eerst heeft gedooid en het daarna weer begint te sneeuwen dan ligt de bovenste laag los van de onderste laag. Het grote plak kan dan plotseling in beweging komen en de trigger is hier dan veeal een snowboarder, langlaufer of skiër.

De droge sneeuwlawine is een losse poedersneeuwlawine die ontstaat bij hevige sneeuwval en lage temperaturen. Een grote dichte wolk van sneeuw raast met hoge snelheid de berg af omdat het sneeuw haar eigen gewicht niet kan houden. Vaak is een rollend balletje sneeuw genoeg om.……

Een poedersneeuwlawine is een lawine waarbij sneeuw omlaag valt en daarbij in haar werveling meer sneeuw meeneemt. Een poedersneeuwlawine ontstaat veelal op de steile hellingen. De vallende sneeuw wervelt steeds meer sneeuw op en er ontstaat een lucht-sneeuw mengsel dat aanvankelijk met een snelheid van meer dan 100km/uur beweegt, maar uiteindelijk snelheden tot 3x zo hoog kan bereiken. Een stuiflawine veroorzaakt een enorme drukgolf, welke zelfs volwassen bomen makkelijk omver zal blazen alsof het lucifer houtjes zijn.

De natte sneeuwlawine is een lawine die ontstaat door smelting van de sneeuw. Met name op zonnige dagen of door natte sneeuwval smelt de bovenste laag sneeuw. Hierdoor wordt deze laag steeds zwaarder waardoor deze plotseling kan beginnen te schuiven.

Ook kennen we nog de rots of steenlawine die ontstaat door het schuiven van los steen en een combinatie van de bovenstaande, echter een lawine heeft altijd een oorzaak en na onderzoek zal zij altijd één van bovenstaande classificaties meekrijgen.

Lawine kansen

De kans op een lawine is het kleinst als je op de geprepareerde pistes blijft natuurlijk, echter ook razen sommige lawines over de pistes tegenwoordig. De lokale experts en lawinediensten zullen altijd dit willen voorkomen door vroegtijdig bijvoorbeeld lawinepijlen af te schieten op hellingen waar zij dit nodig achten op basis van de situatie ter plaatse. Buiten de pistes is de kans op het veroorzaken van een lawine of erin terechtkomen aanzienlijk groter. Bij veel lawineongelukken is de lawine veroorzaakt door het slachtoffer zelf of door iemand uit zijn of haar groep. Het grootste risico op een lawine is op berghellingen met een hellingspercentage tussen de 25 en 45 graden, waarop een grote hoeveelheid sneeuw ligt. Op hellingen boven de 45 graden blijft de sneeuw vaak niet goed liggen om een aanleiding te kunnen zijn voor een lawine.

Hoe wordt niveau van lawinegevaar weergegeven?

Bij de aanduiding van het lawinegevaar worden een vijf-tal niveau’s gebruikt:




Niveau 1 Gering. Alleen op steile hellingen en bij grote belasting, door bijvoorbeeld een groep wintersporters, kunnen lawines optreden. Spontane lawines zijn niet te verwachten.

Niveau 2 Matig. Kleine spontane lawines zijn mogelijk. Op steile hellingen kan een enkele skiër een lawine veroorzaken, groepen kunnen ook op normale hellingen lawines veroorzaken.

Niveau 3 Aanzienlijk. Op steile hellingen treden spontane lawines op die ook in het vlakker en dieper gelegen skigebied kunnen reiken. Op normale hellingen kan een enkele skiër al een lawine veroorzaken. Ski-toeren, dus buiten de piste, kunnen alleen plaatsvinden onder leiding van een ervaren gids.

Niveau 4 Groot. Grote, spontane lawines treden op. Het is gevaarlijk de piste te verlaten.

Niveau 5 Zeer groot. Extreem lawinegevaar. Niet alleen de pistes zijn gevaarlijk, ook dorpen en infrastructuur zoals wegen en spoorlijnen worden bedreigd. Eventueel moet geëvacueerd worden.

Hoe ga je verstandiger off piste?

Het meest verstandige om te doen is met een lokale gids op pad te gaan. Hij of zij is bekend met het gebied en kan de risico’s beter inschatten en brengt je mogelijk naar de mooiste plekjes in de backcountry. Deze gidsen zijn altijd locals en in de meeste wintersport gebieden te vinden, maar er zijn ook een aantal Nederlandse berggidsen met hun bedrijven actief in de Alpen die skivakanties organiseren, specifiek voor activiteiten buiten de piste. Overschat jezelf niet en zoek de gids die je een fantastische ervaring kan geven in de backcountry.

Leer over lawines en veiligheid

Als je serieuze interesse hebt in het skiën of snowboarden buiten de piste. Ga je voor de ultieme off-piste ervaring in de backcountry? Dan zul je natuurlijk iets moeten gaan leren over lawineveiligheid!  Er is op het internet natuurlijk veel te vinden, maar kennis ophalen en leren hierover moet je doen bij de specialisten, organisaties die cursussen aanbieden op het gebied van snow-safety. Bij Snow Safety Center in Nederland kun je terecht voor cursussen op verschillende niveaus, waarbij je leert hoe je de gevaren in kunt schatten, kunt beperken en hoe je iemand die onder de sneeuw bedolven ligt vindt en vervolgens zo snel mogelijk kunt bevrijden. Een tip om je te kunnen oriënteren en eens te kijken hoeveel kennis je nu al hebt:

https://wepowder.com/nl/academy

https://kbyg.org/learn/

De drie-eenheid: Lawinepieper, sonde en schep

Nu we het hebben gehad over kennis en kunde en hoe mooi het kan zijn off-piste, gaan we het hebben over je specifieke uitrusting. Je ziet veel termen als snow-safety, lawineveiligheid en nog veel meer. We gaan beginnen bij de basis, dat wat je altijd nodig hebt als je buiten de pistes gaat touren of surfen in de backcountry: De drie-eenheid, die bestaat uit de lawinepieper, sonde en een schep.

Allereerst de Lawinepieper, dit is een apparaat met een zender- en ontvanger functie en die een frequentie van 475 kHz uitzendt. Met behulp van een speciale zoekfunctie (search) kan de frequentie worden gebruikt om iemand op te sporen die onder een lawine terecht is gekomen. De kans om een lawine te overleven, wordt daarmee groter. Een lawinepieper moet door iedereen die off-piste gaat worden gedragen, tegen het lichaam aan. De pieper staat dan op de stand ‘SEND’. Belangrijk is dat je weet dat het apparaat levens kan redden en je niet onsterfelijk maakt! Zie een lawinepieper als een hulpmiddel en koop altijd een 3-antenne pieper en zorg dat de software up to date is van je pieper.

De Sonde lijkt wel een lange tentstok van je koepeltent. Je moet deze uitvouwen, locken om hem te kunnen gebruiken. De sonde is verkrijgbaar in verschillende lengten en gewichtsklassen. Met deze sonde kun je in het sneeuwdek prikken om nog preciezer dan met je pieper te kunnen ontdekken waar iemand ligt. De belangrijkste doodsoorzaak van lawineslachtoffers is verstikking, dus je wilt eerst zorgen voor zuurstof door het hoofd te bevrijden van de slachtoffers. Zo komen we bij het derde onderdeel van de drie-eenheid: de sneeuwschep. De functie van de schep gaan we verder niet aan je uitleggen, maar als elke seconde telt is dit een belangrijk hulpmiddel bij het uitgraven natuurlijk. Deze drie-eenheid is een absoluut noodzakelijk stuk uitrusting als jij met anderen off-piste wilt gaan. Bij Twinseasons verkopen wij deze uitrusting van de merken Ortovox, Mammut, Arva, Black Diamond en Scott. Alle uitrusting is door ons getest en wij staan achter deze merken.

Lawine airbags

Inmiddels zien we de afgelopen jaren ook meer en meer Lawine airbags in de Alpen. Deze Airbagrugzakken vergroten de overlevingskansen en redden levens, dit is gebleken uit een onderzoek van het Zwitserse lawine autoriteit SLF. Bijna 95% van de mensen die in een lawine terecht kwamen en hun airbag konden activeren, overleefde de lawine. Je kunt met een airbag je eigen volume vergroten, dat ervoor zorgt dat je beter op een lawine kunt gaat drijven en hiermee meer naar de oppervlakte wordt gebracht in plaats van bedolven te raken onder de lawine. De airbag moet je zelf activeren door aan een hendel te trekken al je denkt in contact te komen met een lawine. Binnen enkele seconden worden er dan één of meerdere airbags geactiveerd. Het regelmatig controleren van je airbag is een must, controleer de werking en de algehele toestand van je rugzak en airbag. Heb je twijfels of vragen? Ga dan langs de specialist of dealer waar je de rugzak hebt gekocht.

Wanneer een lawine airbag kopen?

Ben jij regelmatig buiten de piste te vinden en is off-piste snowboarden, skiën of touren echt jou ding, dan is deze rugzak een must!  Een lawine-airbag maakt de drie-eenheid niet overbodig! Dit is  de standaarduitrusting van iedere skiër en snowboarder die zich met regelmaat buiten de pistes begeeft. Kijk hier voor ons assortiment https://www.twinseasons.nl/categorie/288/lawine-airbags.html

TRAINING EN VOORBEREIDING

We hebben het nu gehad over soorten Lawines, Waarschuwingen, Kennis en Uitrusting in deze tekst. Dus ben je dan goed of maximaal voorbereid op jou avontuur in de backcountry? Behalve het feit dat je met kennis en een goede conditie de bergen in moet gaan, adviseren wij je ook altijd vooraf een goede planning te maken als je echt wilt gaan touren, belangrijk hierbij is ook dat je goed de lokale weersberichten en lawineberichten bestudeerd. Verder is het noodzakelijk dat bij het gebruik van je lawinepieper, sonde, schep en eventueel je lawinerugzak goed onderhoud wordt gedaan en jezelf blijft trainen in het juist gebruik van je uitrusting. Bij lawines gaat het immers om levensbedreigende situaties waarbij de eerste 15 minuten cruciaal zijn. Bij Twinseasons adviseren we je graag op het gebied van Snow-safety. Welke Lawine airbag moet je nu kopen of wat de beste lawinepieper is. Vanuit onze ervaring en productkennis kunnen we je hierin meer specifiek adviseren. Twinseasons verkoopt als wintersportspecialist Ortovox, Mammut, Scott, Arva en Black Diamond producten kopen als het gaat om lawine veiligheid. Heb je na het lezen van deze informatie nog vragen? Kom dan langs in onze winkel voor een persoonlijk advies of stuur ons een mail met daarin je vragen.

WIST JIJ DAT......

  • De meeste lawines worden door mensen veroorzaakt. Bij 90 procent van de lawineongelukken is de lawine veroorzaakt door het slachtoffer zelf of door iemand in zijn groep.
  • Een lawine de kleren van je lijf kan scheuren. De kracht van een lawine is zo groot dat skiërs os snowboarders soms (deels) naakt onder de sneeuw worden teruggevonden. 
  • Als je binnen een kwartier gevonden word, overleef je het meestal de lawaine. Wie binnen 15 minuten onder de sneeuw vandaan gehaald wordt heeft nog goede overlevingskansen: 92 procent van de lawineslachtoffers is dan nog in leven. Na 35 minuten is dat nog maar 30 procent.
  • Een lawine bestaat gemiddeld uit 300.000 kubieke meter sneeuw. Een kubieke meter verse poedersneeuw weegt 30 tot 50 kilo, terwijl oude sneeuw 500 tot 700 kilo kan wegen. Een grote sneeuwlawine kan wel 300.000 kubieke meter sneeuw bevatten.
  • Droge sneeuwlawines blazen huizen omver. Een droge sneeuwlawine bestaat uit losse, opstuivende sneeuw en ziet eruit als een soort rookwolk van sneeuw. Droge sneeuwlawines kunnen een snelheid van meer dan 300 kilometer per uur bereiken. Vooraan de lawine ontstaat een drukgolf die bomen als lucifers omver knalt en soms moeten ook huizen eraan geloven. 
  • Lawines werden in de oorlog ingezet als wapen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen naar schatting 80.000 soldaten om het leven als gevolg van lawines in de Tiroler Alpen. Een groot deel daarvan werd expres veroorzaakt door gerichte explosies van granaten. 
  • De meeste lawineslachtoffers vielen in Peru. Deze lawine met het recordaantal slachtoffers ontstond op 31 mei 1970 in Peru na een aardbeving, waarbij 18.000 mensen omkwamen in de plaats Yungay. 



 

Winkelmandje

Wis filters

Filter

Annuleren
Bevestigen
20210306 15:08:38 PC11False0FalseTrue0